Ознаке

PROTOJEREJ SAVO B. JOVIĆ
UTAMNIČENA CRKVA
Stradanje sveštenstva Srpske Pravoslavne Crkve
od 1945. do 1985. godine

_________________________________________________

KOMUNISTIČKI „JURIŠ“ NA SRPSKU PRAVOSLAVNU CRKVU

 

“ A čuvajte se od ljudi, jer će vas oni predati sudovima,
i po zbornicama svojijem biće vas.
I svi će vas mrzeti zbog Imena Moga;
ali koji pretrpi do kraja taj će se spasti. „
(Mt 10,17,22)

 

 

Komunistički juriš na Srpsku Pravoslavnu Crkvu bio je zaista silovit i nemilosrdan. Patrijarh Gavrilo Dožić (koji je za vreme Drugog svetskog rata uhapšen od strane Nemaca i oslobođenje, kao jedini verski poglavar, dočekao u Logoru Dahau), po povratku u Otadžbinu zatekao je u zatvoru preko šezdeset (60) sveštenika i jednog Arhijereja.

U pismu Josipu Brozu, od 29. marta 1949. godine, pored ostalog, Patrijarh kaže: „U najnovije vreme dešavaju se neverovatni slučajevi proterivanja sveštenika sa svojih parohija u mesto rođenja, i to sveštenika koji su na svojoj parohiji kao stalni proveli decenijama. U cilju zaplašivanja sveštenika i demoralisanja njnhove pastve izvršeno je niz grubih fizičkih napadaja na arhijereje i sveštenike.

Vladika bački Irinej (Ćirić) gažen je i premlaćen u Odžacima na dan 16. avgusta 1946. godine gde je došao radi kanonske posete, a tom prilikom je sveštenik Milenko Cvejanov izboden nožem od organizovane rulje.

Mitropolit zagrebački Damaskin je fizički napadnut i nemilosrdno zlostavljan u Pakracu, na dan 14. jula 1947. godine, gde je bio došao da preuzme dužnost administratora eparhije, a do današnjeg dana otežava mu se da preuzme svoju mitropolitsku dužnost u Zagrebu.

Mitropolit skopski Josif je nasilno isteran iz Vranja na dan 10. septembra 1947. godine, a uz njega je proteran i Crkveni sud Eparhije skopske.

Vladika gornjo-karlovački u Kistanju na dan 17. oktobra 1947. godine kad je pošao da obiće dalmatinsku eparhiju, kojom administrira, pošto je zlostavljan, prisiljen je da se vrati natrag.

Vladika budimljansko-polimski Makarije je ponižavan u crkvi manastira Svete Trojice kod Pljevalja, na Drugi dan Duhova 1948. godine i dok je od strane rulje, predvođene Nedeljkom Golubovićem, činovnikom državne prodavnice u Pljevljima, unutrašnjost hrama rušena i demolirana, on je nekoliko sati držan u oltaru u smrtnoj opasnosti. Tom prilikom je vršena nužda pred hramom i izmetom mazana ikona pred crkvenim vratima. Hram je ličio na pustoš kao da su vandali tuda prošli, što je narod podsećalo na teške dane našeg robovanja pod Turcima…

Kada je ovako postupano sa crkvenim dostojanstvenicima, piše dalje Patrijarh Josipu Brozu, nije teško stvoriti sliku svakodnevnih izgreda prema sveštenicima, koji su mučeni, zlostavljani, i na svaki način zastrašivani samo da se odreknu svoje službe. Spominjemo samo poslednji slučaj napada na sveštenika Manojla Krgu iz Vrela kod Titove Korenice, koji je na dan 21. januar 1949. godine u Titovoj Korenici, u prisustvu žene i sestre, kocima isprebijan naočigled vlasti a pri izlazu iz Vojnog odseka gde je bio službeno pozvan.

Istovremeno sa ovim organi državne vlasti pozivaju predsednike, blagajnike i sekretare crkvenih opštnna nagovarajući ih da napuste svoju dužnost kod Crkve, podvlačeći da vlasti nepovoljno gledaju na lica koja su funkcioneri crkvenih opština, jer sarađuju sa sveštenikom.

Na području gde je neprijatelj srušio dvesta pedsset (250) crkava dižu se danas dinamitom u vazduh preostale bogomolje. Na području oslobođene otadžbine nesmetano i nekažnjeno se oskrvnjavaju Srpske crkvene svetinje; bez suda ubijaju srpski sveštenici, premlaćuju srpske vladike i onemogućava im se opštenje sa pastvom…

Nebrojeni su slučajevi, nastavlja patrijarh, sprečavanja tradicionalnih verskih litija o Bogojavljenju i hramovnim slavama, badnjačarskih povorki i drugih lepih narodnih i verskih običaja. Isto tako veoma česti su slučajevi ometanja službe Božije u hramovima, bilo igrankom za vreme bogosluženja pred crkvom, bilo upadanjem u crkvu za vreme bogosluženja i pravljenja nereda. Sami organi milicije u Bukoviku, srez pljevaljski, upali su na Bogojavljenje za vreme bogosluženja u crkvu, dobacivali svešteniku razne teške i nepristojne izraze i pretili da će mu počupati bradu.

Organi vlasti u Nadinićima, srez gatački, naredili su svešteniku da smesta preknne crkveni obred i uputi se u Nevesinje gde se ima javiti mesnom odboru. Kad je tamo stigao (daleko 43 kilometra) rečeno mu je da ga niko nije zvao“.

Pisao je dalje Patrijarh o obesvećivanju i pretvaranju hramova u magacine za žito ili suncokret (Orahovac, Uroševac i Sjenica). Zatim, da su pitomci dečjih domova, pod nadzorom vaspitača, po crkvama uništavali sve što im je do ruku dolazilo (slučajevi u Blacu i Borču). Ovo su isto činili mnogi pojedinci i grupe, naravno sa blagoslovom vlasti čiji su predstavnici sa kapom na glavi i cigaretom u ustima ulazili u hramove uvodeći često u njih i svoje pse.

„Koliko se daleko ide u ovom pogledu – kaže Patrijarh – karakterističan je slučaj u Šumlju (Srem). Crkva je obijena, u crkvi je izvršeno demoliranje i uništavanje i izvršena nužda u samom hramu, pa i u Svetom Putiru, iz koga se narod pričešćuje. Ovo se desilo u vremenu kada je ključ od crkve držao Mesni narodni odbor, koji ga je oduzeo od crkvene uprave, da bi na crkvenoj kuli postavio osmatračnicu za nadzor nad žetvom i vršidbom žita. Obavešten o svemu ovome, sekretar MNO (Mesnog narodnog odbora) odgovorio je predsedniku crkvene opštine: „A valjda ti žao što se vrši nužda u crkvi“?

Vlasti su izvršile uviđaj i obećale da će krivci biti kažnjeni, ali nije poznato da je do sada išta učinjeno.

U isto vreme ruše se bogomolje, crkvene zgrade i ovaj se materijal otima i odnosi za svrhe koje nemaju veze sa crkvenom službom.

U Eparhiji gornjo-karlovačkoj, gde su ustaše uništile 145 crkava i 44 kapele, srušene su sada odlukom mesnih vlasti i one koje su samo bile oštećene, umesto da budu opravljene. Isto su prošle i oštećene crkve u Ploči, Komiću, Mutiliću i Srednjoj Gori. Crkve u Jasenku i Počitelju, koje su slučajno bile ostale neoštećene, takođe su srušene. Istih slučajeva ima i u Srbiji (G, Toplica, Đurđevo), Bosni (Skugrić, srez Modriča i dr.), u Sremu (Brestač), a u Rožaju je na traženje narodnog poslanika dinamitom dignuta u vazduh postojeća crkva da bi se materijal upotrebio u druge svrhe.

Pored rušenja, česti su primeri i oduzimanja crkvenih imanja, bespravnih seča crkvenih šuma od strane organa državnih vlasti, zauzimanja episkopskih domova, parohijskih domova, pa i čitavih manastira, kao što je slučaj manastira Gornjaka u eparhiji braničevskoj i Gornjeg Matejevca u eparhiji niškoj, a da pri tom crkvene vlasti nisu ni obaveštene.“

Možemo samo da pretpostavimo kako je Broz uživao čitajući patrijarhovo pismo iz koga je video „predan“ rad njegovih sledbenika na terenu. To što na pismo nije odgovorio ne čudi, jer su ga zadojili ruski komunisti koji su se još bezdušnije i bahatije ponašali prema Ruskoj pravoslavnoj crkvi.

Navešću ovde tajno pismo koje je, 19. marta 1922. godine, Lenjin uputio Molotovu za članove Politbiroa i koje je našim bezbožnicima poslužilo kao recept za zločine prema Srpskoj pravoslavnoj crkvi i njenom sveštenstvu…..

Izvor: Videti više: KOMUNISTIČKI „JURIŠ“ NA SRPSKU PRAVOSLAVNU CRKVU : http://www.svetosavlje.org/biblioteka/Zitija/StradanjeSPC/Lat_StradanjeSPC03.htm

Advertisements